Eski adi Hasankale olan Pasinler kenti, ayni adi tasiyan ovanin kuzeyinde Hasanbaba dagi eteklerinde kurulmustur. Yerlesmenin kurulusu, Iskitler dönemine kadar uzanmaktadir. Selçuklu, Akkoyunlu ve Osmanli dönemlerinin önemli merkezlerindendir. Kaleyi, Ilhanlilar dan Emir Haci Togay in oglu Hasan yaptirdigindan, yerlesme uzun süre Hasankale adini tasimis, günümüzde ise adi tekrar Pasinler diye degistirilmistir. Kent, askeri yöre olma özelligini Cumhuriyet Döneminde de korumustur. Osmanli Imparatorlugu döneminde Erzurum Merkez Sancagina bagli bir kaza olan Hasankale, 1924 Anayasanin memleket yönetimine getirdigi düzenlemeye göre, Erzurum iline bagli bir ilçe yönetim birimi durumuna getirilmistir. Daha sonra 1954 yilinda Horasan ve 1994 yilinda da Köprüköy, Pasinler den ayrilarak ilçe olmuslardir. Dolayisiyla, Pasinler in yönetim beldesi giderek daralmistir.
Tarim ürünleri, her çesit tahil ve baklagilin yaninda çesitli sebzeleri de içerir. Çesitleri az olmakla birlikte meyveleri da vardir. Alçi, kireç ve yapi tasi ocaklarina, birçok kükürtlü kaplicaya, bir çok maden suyu kaynagina sahiptir.
Küçük sanayisi, alacali kilim, seccade, ihram, sal ve keçe dokumaya dayalidir.
Kazada 39 Camii ve Mescit, 22 kilise, 32 tekke, 45 medrese, 1 ortaokul, 30 sibyan mektebi, 255 köprü ve 126 degirmen vardir.
Memalik-i Osmaniye nin Tarih ve Cografya Lugâti nda ise Ali Cevat sunlari yazmaktadir:
"Erzurum Merkez Sancagina bagli bir kazadir. Kaza merkezi Hasankale dir. Baslica tarim ürünleri, tahil, baklagiller, meyve ve sebzelerdir. Küçük sanayisi heybe, kilim ve sal dokumaciligina dayalidir. Tüm kazanin nüfusu 46.651 dir. 199 köyü ve 17 bucagi vardir. |